Όλες οι δημοσιεύσεις από joethelittlepilgrim

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ

13495125_1304584526237982_4406241484214456330_n

ΟΠΩΣ ΠΑΛΑΙΑ

Αφού πήραμε στα χέρια τις απαραίτητες άδειες χρήσης του χώρου, πραγματοποιήθηκε στις 30 Ιουνίου με μεγάλη επιτυχία η παράσταση της ομάδας των φοιτητών του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ στο Θησείο. Με τον τρόπο αυτό οι φοιτητές ολοκλήρωσαν τη φοίτησή τους στο μάθημα «Καραγκιόζης και λαϊκός πολιτισμός», ένα μάθημα κατεξοχήν εργαστηριακό, με προεξάρχοντα κομμάτι τον Καραγκιοζοπαίχτη Άθω Δανέλλη, και συμπαραστάτη τον φοιτητή, φιγουροποιό και Καραγκιοζοπαίχτη Νικόλα Τζιβελέκη.

Το κοινό που παρακολούθησε την παράσταση απόλαυσε το έργο Ο πολύκροτος γάμος του κωμικού Καραγκιόζη, το οποίο βασίστηκε στο χειρόγραφο κείμενο ενός τετραδίου του γνωστού παίχτη Βασίλαρου. Το έργο προσφέρεται για μεγάλη ομάδα παιχτών λόγω του πλήθους των χαρακτήρων που παρελαύνουν.

Η παράσταση απογειώθηκε από την ενέργεια και την αγάπη των φοιτητών, ενώ ήταν αποφασιστική στη δημιουργία της ατμόσφαιρας η συμβολή των φίλων μουσικών με μαέστρο τον Νικόλα Σταθάκη με το γλυκόλαλο σαντούρι του, τον οποίο πλαισίωσαν ο Θοδωρής Παπιώτης με νέι και ο Παναγιώτης Σταθάκης με το λαούτο του. Στην ομάδα των μουσικών συμμετείχαν οι φοιτητές μας Θοδωρής Βιδάκης με ένα τουμπελέκι που έβγαζε φλόγες, και από κοντά με τις κιθάρες τους  συνόδευαν αρμονικά η Κατερίνα Μιχαλάκη και η Κυριακή Μακροπούλου-Καϊλίδη.

Στο κοινό διέκρινες φίλους και συγγενείς των παιχτών, πολλούς φοιτητές αλλά και πλήθος κόσμου που έρθει για την παράσταση ή το έμαθε τυχαία περνώντας από το χώρο.

DSC_0554
Από μακριά η εικόνα του φωτεινού κουτιού με το κοινό να παρακολουθεί όρθιο παρέπεμπε σε εικόνες από πίνακες ζωγραφικής παλαιότερων εποχών με πατάρια περιπλανώμενων θιάσων.

Το σημείο όπου στήθηκε ο μπερντές έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον γιατί είναι τόπος συνάντησης και περιπάτου, όμως επειδή δεν υπάρχει έλεγχος βιώνεις αντικειμενικά προβλήματα θορύβου από τις διερχόμενες μηχανές (έως και πούλμαν στάθμευσε δίπλα μας για να παραλάβει τουρίστες) ή από οχληρές συντροφιές που δεν πτοούνται ούτε συγκινούνται από την εργασία νέων παιδιών στην παράσταση.

DSC_0531
Στην παράσταση υπήρξαν αιχμές για τη σημερινή πολιτική κατάσταση.

Στην πράξη όλα αντιμετωπίστηκαν και τα παιδιά ολοκλήρωσαν την παράσταση. Μια παράσταση που έγινε «αλά παλαιά», όπως μού είπε ο Άθως, μόλις του ανακοίνωσα ότι καρέκλες γιοκ, γιατί δεν υπήρχε τρόπος να εξασφαλιστούν. Έτσι, το κοινό μας έμεινε όρθιο, ενώ πολλοί θεατές κάθισαν στο έδαφος. Όπως θα γινόταν σε ένα λαϊκό θέαμα δρόμου πριν 100 χρόνια. Είχε δίκιο ο Άθως.

DSC_0582
Στο τέλος της παράστασης έγινε η «αποθέωση» με την ολοζώντανη εμφάνιση των κεντρικών ηρώων, του Καραγκιόζη, της νύφης και της γριάς. Η νύφη με την ανθοδέσμη της χόρεψε τους μικρούς θεατές.

Τέλος, υπήρξε μεγάλη ανταπόκριση στο κάλεσμα για τη συγκέντρωση τροφίμων. Το φορτηγάκι του Δήμου ήταν εκεί και παρέλαβε τις προσφορές του κοινού θα δοθούν για την ενίσχυση του Κέντρου Υποδοχής & Αλληλεγγύης Δήμου Αθηναίων.

DSC_0505.jpg

Θερμές ευχαριστίες οφείλονται στη θεατρολόγο Κωνσταντίνα Σταματογιαννάκη του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου, στην Εφορεία Αρχαιοτήτων και, ιδίως, στον Κωνσταντίνο Μπολέτη και τη Βέντα Παπαευθυμίου, στον Δήμο Αθηναίων, και, κυρίως, στον Στέλιο Βούλγαρη και τη Χρύσα Γιαννοπούλου.

Σε όλη αυτή την ιστορία δημιουργήθηκε και μια νέα ομάδα. Βαπτίστηκε «Οθόνιον» και έχει καταχωρηθεί στη βραβευμένη πλατφόρμα του Δήμου Αθηναίων συνΑθηνά αφού από την αρχή η βασική ιδέα ήταν να προσφερθεί η παράσταση ως δράση στους συμπολίτες μας, ενώ ταυτόχρονα θα συγκεντρώναμε τρόφιμα. Η παράσταση αυτή ήταν η έναρξη. Πιστεύω η αναζήτηση σε άγνωστα δραματικά κείμενα και παλαιότερες μορφές θεατρικής πρακτικής θα έχει συνέχεια. Μια συνέχεια που θα συνδέεται και με την προσφορά προς την κοινότητα.

ΙΩΣΗΦ ΒΙΒΙΛΑΚΗΣ

Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΣΤΟΝ ΔΡΟΜΟ

Για την ακρίβεια στον πεζόδρομο Ερμού. Δίπλα στον σταθμό του ηλεκτρικού στο Θησείο. Μόλις βγούμε αριστερά, στα όρια με την πλατεία των Αγίων Ασωμάτων. Η αλήθεια είναι ότι υπήρξαν δυσκολίες, αλλά χάρις στο πείσμα και στη στήριξη καλών φίλων όλα αντιμετωπίστηκαν. Και είμαστε έτοιμοι!

Ήταν ένα όνειρο που κάναμε με τον Άθω Δανέλλη όταν ξεκινήσαμε τα μαθήματα για το θέατρο σκιών στο Πανεπιστήμιο, εδώ και τρία χρόνια: να ετοιμάσουμε μια παράσταση με φοιτητές και φοιτήτριες πίςω από τον μπερντέ σε δρόμο της Αθήνας. Και η ώρα έφτασε! Αύριο Πέμπτη 30 Ιουνίου παρουσιάζεται το έργο Ο πολύκροτος γάμος του κωμικού Καραγκιόζη από μεταγραφή που κάναμε στο μάθημα του κειμένου του γνωστού Καραγκιοζοπαίχτη Βασίλαρου (Βασίλειος Ανδρικόπουλος, 1899-1979). Ο εντοπισμός του κειμένου έγινε σε εκπαιδευτική επίσκεψη στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο, όπου φυλάσσεται το χειρόγραφο τετράδιο του Βασίλαρου. Μάλιστα, είναι κοσμημένο με σχέδια καμωμένα από τον ίδιον. Από εκεί μεταφέραμε όλοι μαζί το κείμενο, ο Άθως το επεξεργάστηκε σε ορισμένα σημεία, αλλά γενικά σεβαστήκαμε την αρχική γραφή και τους χαρακτήρες του Βασίλαρου.

DSC_0123Ένα πρόσθετο στοιχείο είναι ότι όλη η παράσταση συνοδεύεται από ορχήστρα με παραδοσιακά όργανα με μουσικούς από το Τμήμα Μουσικών Σπουδών και θα τραγουδήσουν όλοι οι παίκτες τα άσματα των χαρακτήρων που υποδύονται. Στο τέλος του έργου υπάρχει και η «αποθέωσις» ένας μηχανισμός που ήταν γνωστός και αναμενόμενος στον παραδοσιακό Καραγκιόζη. Η πρώτη παράσταση έγινε ενώπιον της σχολικής κοινότητας στο 150ό Δημοτικό Σχολείο Αθήνας.

trofima-1Το εγχείρημα είναι σημαντικό γιατί με το άνοιγμα αυτό προς τα έξω συγκεντρώνουμε τρόφιμα για ανθρώπους που τα έχουν πραγματικά ανάγκη και στηρίζονται από τον Δήμο Αθηναίων. Οι προσφορές του κοινού θα δοθούν για την ενίσχυση του Κέντρου Υποδοχής & Αλληλεγγύης Δήμου Αθηναίων.Κέντρου Υποδοχής & Αλληλεγγύης Δήμου Αθηναίων. Ένα φορτηγάκι θα είναι εκεί για να συγκεντρώσει τις προσφορές. Ποιό είναι όμως αυτό το Κέντρο του Δήμου και τί κάνει;

faros_anthropias_to_kyada_toy_dhmou_athinaion_3

Σκοποί του Κ.Υ.Α.Δ.Α. είναι η αντιμετώπιση των προβλημάτων στέγασης, σίτισης, υγείας και επανένταξης των αστέγων που ζουν στην πόλη καθώς και η υποστήριξη των πολιτών και των οικογενειών που, ενώ δεν είναι άστεγοι, αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στην καθημερινότητά τους. Τα προγράμματα υποστήριξης των ευπαθών ομάδων σχεδιάζονται και υλοποιούνται από την Κοινωνική Υπηρεσία του Κ.Υ.Α.Δ.Α. Αυτά τα προγράμματα σκοπεύουν στη σίτιση των ανθρώπων που είναι σε κατάσταση δρόμου, στη φιλοξενία τους σε κατάλληλους ξενώνες, καθώς και στη στήριξη οικογενειών και ευπαθών ομάδων.

Η αίσθηση, τώρα που πλησιάζουμε στην παράσταση στον δρόμο είναι μία: η τέχνη του Καραγκιόζη είναι ζωντανή, αγγίζει, εμπνέει  και ενώνει τα νέα παιδιά. Και έχει μέλλον!

Είστε όλες και όλοι προσκαλεσμένοι σε αυτή τη μοναδική τελετή γάμου στον πεζόδρομο Ερμού.

Ώρα έναρξης: 21.00

Είσοδος ελεύθερη με συνεισφορά σε τρόφιμα μακράς διαρκείας (ζυμαρικά, ρύζι, γάλα εβαπορέ, κονσέρβες, φρυγανιές, χυμοί, καφές, ζάχαρη κλπ).

Σύνδεσμος: Ομάδα Οθόνιον. Προέκυψε μέσα από τις διεργασίες του μαθήματος.

ΙΩΣΗΦ ΒΙΒΙΛΑΚΗΣ

BAΠTIΣΜΑ ΣΚΙΑΣ

 

Ενώπιον ενός κοινού 100 και κάτι μαθητών. Του 150ού Δημοτικού Σχολείου. Στο κέντρο της Αθήνας, απέναντι από το ιστορικό σινέ Τριανόν. Ένα σχολείο που λάμπει από καθαριότητα, με βιβλιοθήκη, με άνετες αίθουσες διδασκαλίας. Και, κυρίως, με χαμογελαστούς δασκάλους. Και μία διευθύντρια μάχιμη για το καλό της κοινότητας που ηγείται. Εκεί οδήγησε τα βήματα της ομάδας μας η Βασιλική. Δασκάλα εκεί, φοιτήτρια στη Σχολή μας. Και είπαμε να παίξουμε τον Πολύκροτο γάμο του κωμικού Καραγκιόζη για πρώτη φορά σε μαθητές. Ένα έργο βγαλμένο από το χειρόγραφο τετράδιο του Καραγκιοζοπαίχτη Βασίλαρου που ετοίμασαν οι φοιτητές του μαθήματος «Καραγκιόζης και λαϊκός πολιτισμός». Ενώπιον όλου του σχολείου.

IMG_3781
Ο Άθως στήνει τον μπερντέ στην αίθουσα εκδηλώσεων του σχολείου.

Για πολλούς από τους μαθητές ήταν μια πρωτόγνωρη εμπειρία. Για τους φοιτητές, ήταν, επίσης, κάτι που το βίωναν για πρώτη φορά. Όλοι μαζί πίσω από τον μπερντέ. H Bασιλική Αγγελοπούλου, η Γεωργία Βαρβέρη, ο Θοδωρής Βιδάκης, η Ανδριάνα Βοβολίνη, η Γεωργία Γιαννακού, η Ηλέκτρα Δημέλα, η Ελισάβετ Ευκαρπίδου, η Γεωργία Κυριακάκου, η Κυριακή Μακροπούλου-Καϊλίδη, η Κατερίνα Μιχαλάκη, η Σοφία Ξενάκη, η Χριστιάνα Σέβα, ο Νικόλας Τζιβελέκης, η Ηρώ Τσιμπριμάνη. Και από κοντά ο Νικόλας Τσίρος με το καλλικέλαδο σαντούρι του και ο φίλος του Θοδωρής με το γλυκύτατο μπουζούκι του. Δίπλα τους ο μάστορας Άθως Δανέλλης να εμψυχώνει. Και τα μαστορόπουλα τα πήγαν υπέροχα. Τραγούδησαν, έπαιξαν, σεβάστηκαν το κοινό. Ήταν συνεπή στην εργασία τους. Και τώρα ραντεβού στην Πλάκα. Εκεί στις 30 Ιουνίου. Κοντά στη βιβλιοθήκη του Αδριανού. Για την επόμενη παράσταση.

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΣΠΑΘΑΡΗΔΩΝ

Αναβαπτισμός στο Μουσείο Θεάτρου Σκιών στο Μαρούσι με ξεναγό τον Άθω Δανέλλη! Ευχαριστούμε πολύ τη Μένια Σπαθάρη για τη φιλοξενία και τις ιστορίες που μας αφηγήθηκε σήμερα, Τετάρτη 24 Φεβρουαρίου 2016.

ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΗΚΕ ΜΕ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΚΙΩΝ

«Nα είστε πάντα τόσο γελαστοί, όσο και ο Καραγκιόζης!»

Με αυτά τα λόγια του ομότιμου καθηγητή Βάλτερ Πούχνερ έκλεισε το Διεθνές Συνέδριο για το ελληνικό θέατρο σκιών που οργάνωσε το Κέντρο Βυζαντινών, Νεοελληνικών και Κυπριακών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Γρανάδας στο οποίο το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών ήταν συνδιοργανωτής.

Πολλές οι πρωτότυπες ανακοινώσεις, ενδιαφέρουσες συζητήσεις με παρόντες Καραγκιοζοπαίχτες και έγκριτους μελετητές και ερευνητές του θεάτρου σκιών, αλλά και από διδάσκοντες, φοιτητές και αποφοίτους του Τμήματος. Και από κοντά οι καλοί μας εθελοντές φοιτητές του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών που βοήθησαν σε όλη τη διοργάνωση.

Από τις εισηγήσεις μεταξύ των άλλων πληροφορηθήκαμε από την Ελένη Μελίδη και τη Νίκη Δάφνη για την πτέρυγα που ετοιμάζεται στο νέο μουσείο Λαϊκής Τέχνης στην Πλάκα και η οποία θα είναι αφιερωμένη στο θέατρο σκιών. Θα παρουσιαστούν παλαιές και σπάνιες μοναδικές φιγούρες Καραγκιοζοπαιχτών για πρώτη φορά. Ακόμη, μάθαμε για τη νέα βιογραφία του Σωτήρη Σπαθάρη που ετοιμάζεται και θα εκδοθεί από τον Γιάννη Κόκκωνα μέσα από άγνωστα χειρόγραφα.

Το Συνέδριο ήταν αφιερωμένο στον Βάλτερ Πούχνερ και πραγματοποιήθηκε στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο Αθηνών στην αίθουσα της Παλαιάς Βουλής.

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΚΙΩΝ

Το Κέντρο Βυζαντινών, Νεοελληνικών και Κυπριακών Σπουδών της Γρανάδας (Κ.Β.Ν.Κ.Σ.)  και η Ερευνητική Ομάδα του Πανεπιστημίου Γρανάδας “Estudios de la civilización griega medieval y moderna” (HUM 728 ), σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών, την Ισπανική Εταιρεία Νεοελληνικών, το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, οργανώνουν στην Αθήνα, στις 27-29 Νοεμβρίου 2015, Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέµα «Ελληνικό θέατρο σκιών – Άυλη πολιτιστική κληρονομιά».
Το συνέδριο αφιερώνεται στον καθηγητή Walter Puchner, διαπρεπή θεατρολόγο και μελετητή του ελληνικού θεάτρου σκιών, και καλύπτει όλες τις πτυχές του νεοελληνικού πολιτισμού που επηρεάστηκαν από το ίδιο κατά τη διάρκεια της ιστορίας του. Συνεπώς, περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσµα γνωστικών πεδίων: θεατρολογία, φιλολογία, αρχειονομία, μουσειολογία, κοινωνιολογία, ανθρωπoλογία, γλωσσολογία, ιστορία, ιστορία της τέχνης, εκπαίδευση, μουσικολογία, κ.λπ.

Οι εργασίες του συνεδρίου θα διεξαχθούν στην αίθουσα συνεδριάσεων του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου (Μέγαρο Παλαιάς Βουλής, Πλατεία Κολολοτρώνη, Σταδίου 12, Αθήνα) και στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων (αίθουσα Europe Direct).

Programa_Sombras_ES

94 ΣΤΙΓΜΕΣ

Σκηνές από τις συναντήσεις στο μάθημα «Η τέχνη του Καραγκιόζη». Οκτώβριος 2014-Ιανουάριος 2015.

Η ΠΙΤΑ ΜΑΣ

Ο Καραγκιόζης και η βυζαντινή τέχνη

 bbbb  Ένα κείμενο διαφορετικό για τον Καραγκιόζη και το θέατρο σκιών. Το εντόπισα μετά από παραίνεση του καλού φοιτητή μας Δ.Α. για μια έκθεση που έγινε στη Δράμα του Κωνσταντίνου Κουγιουμτζή. Το αντιγράφω γιατί συνδέει με έναν εύστοχο τρόπο τη σκηνή του θεάτρου σκιών με τη λειτουργική παράδοση της ορθόδοξης Ανατολής.  Και ο καλλιτέχνης έρχεται να ζωγραφίσει τις φιγούρες του με τον λαμπρό τρόπο της βυζαντινής ζωγραφικής. Και να μας πεις ακόμη πως κάθε παράσταση είναι μια ακολουθία! Πολύ ενδιαφέρουσα η προσέγγιση του Κουγιουμτζή που αξίζει την προσοχή μας.

Ι.Β.

Ο καραγκιόζης είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της λαϊκής κουλτούρας τα τελευταία 150 περίπου χρόνια.  Eίναι ένα θέατρο που κουβαλά μέσα του όλα εκείνα τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τον ελληνικό πολιτισμό. Η σχέση του με τις άλλες μορφές έκφρασης του καθ΄ημάς τρόπου είναι μεγάλη και, φυσικά, σαν θέατρο που είναι, εξαρτάται από αυτές σε πολύ μεγάλο βαθμό. Η εικαστική γλώσσα του καθ΄ ημάς τρόπου είναι μία γλώσσα που την καταλαβαίνει ο Έλληνας και φυσικό είναι αυτή τη γλώσσα να χρησιμοποίησαν οι μεγάλοι μάστορες του λαϊκού θεάτρου, ως μέλη μιας κοινότητας που μιλούσε αυτή τη γλώσσα .

Η ζωγραφική, η μουσική, ο τρόπος έκφρασης του λόγου είχαν μια φυσική σχέση με το θέατρο σκιών. Οι τεχνίτες, δηλαδή,  δεν σκέφτηκαν ποτέ να κάνουν κάτι άλλο στο θέατρο τους παρά να μιλήσουν με τη γλώσσα που γνώριζαν και που μόνο με αυτή θα μπορούσαν να κοινωνήσουν το έργο τους στους θεατές.

cccccΗ ζωγραφική έχει την ίδια λογική αναφοράς στο θεατή με τη ζωγραφική που είναι ιστορημένες οι εικόνες στις εκκλησιές μας, με τις οποίες είχαν επαφή και οι σκιοπαίκτες. Και στο θέατρο σκιών ο θεατής είναι μπροστά από τα όσα συμβαίνουν στο πανί όπως και ο προσκυνητής σε μια εικόνα. Και εδώ έχουμε την έλλειψη βάθους, δηλαδή την έλλειψη προοπτικής προς τα πίσω (και είναι ένα πολύ σοβαρό λάθος των συγχρόνων παικτών που προσπαθούν να ζωγραφίζουν με προοπτική προς τα μέσα δημιουργώντας χώρο) και τη ζωγραφική σε δυο διαστάσεις ύψους και πλάτους, αλλά και μία τρίτη διάσταση που, όμως, δεν είναι με προοπτική προς τα μέσα (προς το βάθος) αλλά προς τα μπροστά (προς το θεατή). Αυτό συμβαίνει ειδικά στις «σκαλιστές» μαυρόασπρες φιγούρες λόγω του φωτός που είναι πίσω από αυτές και τις σπρώχνει προς τα μπροστά, προς το θεατή. Βέβαια, το σχέδιο είναι προφίλ σε αντίθεση με τη βυζαντινή ζωγραφική που η θέση προφίλ δεν είναι κάτι που συνηθίζουν οι ζωγράφοι, αλλά αυτό μάλλον οφείλεται σε τεχνικούς λόγους και, κυρίως, στην ανάγκη που υπήρχε να κάνουν μια μορφή που να είναι  ευδιάκριτη στο θεατή μέσα από μια σκιά και, σίγουρα, η θέση προφίλ προσφέρεται, ειδικά στην περίπτωση που έχουμε ασπρόμαυρες φιγούρες από αδιαφανή υλικά όπως το χαρτόνι, που για να φανούν οι λεπτομέρειες πρέπει να σκαλιστούν με κοπίδια, αφαιρώντας από το χαρτόνι τα πολύ βασικά χαρακτηριστικά όπως τα μάτια, το μουστάκι κλπ .

Η ζωγραφική των κτηρίων και των αντικειμένων, ακολουθεί τη λογική της βυζαντινής ζωγραφικής ειδικά από τη στιγμή που όλα αυτά «πατούν» επάνω στην ίδια ευθεία της γραμμής εδάφους. Αναγκαστικά από τη στιγμή που δεν μπορούν να αναπτυχθούν προς τα πίσω, ακολουθούν το βασικό κανόνα της «σχετικής» προοπτικής της βυζαντινής ζωγραφικής, ζωγραφίζοντας ότι είναι πίσω ψηλά και ότι είναι μπροστά χαμηλά. Έτσι λοιπόν το τραπέζι που γράφει ο καραγκιόζης γραμματικός πατά και με τα 4 πόδια στην ιδία γραμμή εδάφους και ο θεατής βλέπει ολόκληρη την επάνω επιφάνεια του τραπεζιού το οποίο μοιάζει να «γέρνει» προς αυτόν.

Η αίσθηση του χώρου, πάλι, έχει πολλές ομοιότητες με τον τρόπο που οι βυζαντινοί ζωγράφοι αντιλαμβάνονται τη ροή της κίνησης. Ο καραγκιόζης ως πρωταγωνιστής του θεάτρου έχει το σπίτι του (καλύβα) πάντοτε αριστερά του θεατή, ενώ, από την άλλη, το σαράι του πασά βρίσκεται πάντοτε δεξιά του θεατή.

Αυτό δε γίνεται για κανέναν άλλο λόγο παρά μόνο γιατί η αίσθηση του έρχομαι από-προς στον καθ΄ημάς πολιτισμό είναι από τα αριστερά προς τα δεξιά, όπως γραφούμε και διαβάζουμε.

Με παρόμοιο τρόπο μια βυζαντινή εικόνα τοποθετεί τη δράση με αναφορά στην αίσθηση του θεατή, όπως, για παράδειγμα, στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, όπου ο Άγγελος έρχεται από αριστερά προς τα δεξιά να φέρει το μήνυμα της σαρκώσεως στη  Παναγία.

Ο τρόπος εκφοράς του λόγου και, κυρίως, ο ρυθμός που χρησιμοποιούν οι καλλιτέχνες του θεάτρου σκιών έχει πολλά κοινά με τον τρόπο ανάγνωσης των κειμένων στη διάρκεια των εκκλησιαστικών ακολουθιών.  Η δράση στο θέατρο σκιών δε μπορεί να είναι πολύ έντονη γιατί έχει όρια στο τρόπο που αυτή θα κοινωνήσει με την αίσθηση του θεατή και αυτό είναι φυσικό αφού και τα μέσα που χρησιμοποιεί ο σκιοπαίκτης για να φανερώσει τη δράση, έχουν τα όρια που επιβάλει το τεντωμένο πανάκι που είναι ανάμεσα στις φιγούρες (πρωταγωνιστές) και στο θεατή. Έτσι ο τρόπος εκφοράς του λόγου είναι πολύ σημαντικός και πρέπει να έχει τη δυνατότητα να ενώνει το κοινό ως προς αυτό και με αυτό που βλέπει, ώστε να μην υπάρχει διάσπαση. Κάτι ανάλογο γίνεται στις εκκλησιαστικές ακολουθίες με τη  μουσική η οποία, ως λειτουργική τέχνη που είναι, έχει ως στόχο, χρησιμοποιώντας το ρυθμό, να ενώσει τα μέλη της κοινότητας σε ένα σώμα, χωρίς να υπάρχει διάσπαση.

 Ο καραγκιοζοπαίχτης δε βλέπει το κοινό του (αφού ανάμεσα τους υπάρχει το πανί). Έτσι χρησιμοποιεί το ρυθμό στην εκφορά του λόγου, τη ζωγραφική, τη μουσική, τη κίνηση, ώστε να συντονίσει το κοινό του με αυτό που κάθε φορά παρουσιάζει. Με το τρόπο αυτό κάθε παράσταση είναι μια ακολουθία που το κοινό συμμετέχει στα δρώμενα και ακολουθεί, συμπάσχει και γίνεται μέτοχος του δράματος.

Κωνσταντίνος  Κουγιουμτζής

Εικαστικός

                                                                

Πηγή: http://www.sfgtdramas.info/sfgt/index.php/89-16112012