Εντυπώσεις από το Σπαθάρειο Μουσείο

Πρώτη φορά επισκέφτηκα το Σπαθάρειο Μουσείο και αποκόμισα πολύ καλή εντύπωση. Η Μένια Σπαθάρη, κόρη του Ευγένιου Σπαθάρη ήταν πολύ φιλική και εγκάρδια  με εμάς.Ο ξεναγός μας, Άθως Δανέλλης, μας εξήγησε μέχρι και τη παραμικρή λεπτομέρεια για όλα τα αντικείμενα και τις φιγούρες που φιλοξενούνται στο μουσείο. Το γεγονός ότι έβλεπα τα σκηνικά, τα διαφημιστικά και τις φιγούρες που είχαν φιλοτεχνήσει πριν από πολύ καιρό και  με πολύ αγάπη και μεράκι ο Ευγένιος και ο Σωτήριος Σπαθάρης , ήταν από μόνο του ιδιαίτερα  υποβλητικό και συγκινητικό. Πολλές καινούριες πληροφορίες που δεν γνώριζα με εξέπληξαν ευχάριστα και συνειδητοποίησα πόσο πλούσια είναι η ιστορία του Καραγκιόζη. Στις μέρες μας ελάχιστη πληροφόρηση παρέχεται σχετικά με τη παράδοση και τη μακραίωνη ιστορία του. Μέσα στο πλήθος πληροφοριών που δέχτηκα δύο γεγονότα με εντυπωσίασαν βαθιά.                                                                                                                                                  Είχα τη λανθασμένη εντύπωση ότι το θέατρο του Καραγκιόζη καταπιάνεται μόνο με ευχάριστα θέματα μίας και ο ήρωας είναι μία κατεξοχήν κωμική φιγούρα και για αυτό άλλωστε βρίσκει ως επί το πλείστον  το κοινό του στο πρόσωπο των παιδιών.Όμως τελικά έκανα λάθος. Ξαφνικά είδα μία αντρική φιγούρα πεσμένη κάτω με αίματα και από πάνω του μία άγρια γυναίκα με μπαλτά στα χέρια της. Το τοπίο της φρίκης συμπλήρωσε μία βαλίτσα , στην οποία βρισκόντουσαν τα κομμάτια του δολοφονημένου και κατακρεουργημένου άνδρα. Αργότερα ο ξεναγός μας ενημέρωσε ότι πρόκειται για μία αληθινή ιστορία, η οποία είχε προκαλέσει κύμα αντιδράσεων στη κοινή γνώμη. Το θύμα ονομαζόταν Δημήτριος Αθανασόπουλος και δολοφονήθηκε από τη γυναίκα και τη πεθερά του το 1931. Στη συνέχεια το πτώμα βρέθηκε τεμαχισμένο μέσα σε δύο μεγάλα τσουβάλια που είχαν ριχτεί στις όχθες του Κηφισού ποταμού.Η ιστορία αυτή σημάδεψε το λαό για την ωμή αγριότητα της και διαπέρασε και τη τέχνη του. Όχι μόνο ενέπνευσε τους καραγκιοζοπαίχτες για να καταπιαστούν με αυτή την ιστορία και να τη παρουσιάσουν, αλλά υπήρξε και θέμα πολλών λαικών ασμάτων. Επίσης είδα και τον Έλληνα επαναστάτη Αθανάσιο Διάκο στη σούβλα, σκληρή και μακάβρια εικόνα,που είχε φιλοτεχνηθεί προφανώς για να καταδείξει την ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης, μίας και το θέατρο του Καραγκιόζη αγκαλιάζει όλες τις πτυχές της ελληνικής ζωής. Οι δύο φιγούρες  των προαναφερθέντων ανδρών μου έκαναν τρομερή εντύπωση γιατί συνειδητοποίησα ότι ο Καραγκιόζης, όντας λαϊκή δημιουργία  δε μπορεί να μη διαθέτει και μία σκληρή πλευρά στην οποία αποτυπώνονται  με τη μέγιστη ρεαλιστικότητα και ωμότητα οι κακουχίες και η διαφθορά των ανθρώπων της ελληνικής γης.                                                                                                                                                             Επίσης κάτι άλλο που με εντυπωσίασε βαθύτατα είναι η αγάπη και το μεράκι που έτρεφε ο Ευγένιος Σπαθάρης για το Καραγκιόζη.Τόσο η κόρη του όσο και ο Άθως μου μετέδωσαν αυτή την αίσθηση. Αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του στη συνέχιση του έργου του πατέρα του και μάλιστα σε μία εποχή που θεωρούνταν ανήθικη η ενασχόληση με τέτοιου είδους θεάματα. Ξεκίνησε να ασχολείται στα δεκατρία του χρόνια όταν αντικατέστησε τον πατέρα του και ανέλαβε ολομόναχος να παρουσιάσει τον Καραγκιόζη μπροστά στο κοινό .Έκτοτε το αγάπησε και το συνέχισε παρά τις πρώτες αντιδράσεις του πατέρα του. Παράλληλα μεγάλη του αγάπη υπήρξε και η ζωγραφική. Μόνος του, όπως και ο πατέρας του έφτιαχνε τις φιγούρες και ζωγράφιζε τα σκηνικά των παραστάσεων του. Τόσο ήταν το πάθος του να μεταλαμπαδεύσει την αγάπη του για τον Καραγκιόζη  που δε δίσταζε να διανύει με τα πόδια τεράστιες αποστάσεις  προκειμένου να παρουσιάζει τον ήρωα του  και σε απομακρυσμένες περιοχές. Την εποχή εκείνη δεν ήταν εφικτή η χρησιμοποίηση των μέσων μαζικής μεταφοράς από όλους τους πολίτες και δη των φτωχών. Το γεγονός όμως που με συγκλόνισε περισσότερο αφορά στη διάδοση του Καραγκιόζη και εκτός συνόρων. Σκοπός της ζωής του υπήρξε  το θέαμα αυτό να αναδειχτεί και να εγκαθιδρυθεί και σε άλλες χώρες. Δεν αρκέστηκε μόνο στο να περιοδεύσει σε πολλά κράτη παρουσιάζοντας τις περιπέτειες του ήρωα του αλλά μάλιστα ίδρυσε το 1980 τη Σχολή Θεάτρου Σκιών στη Δανία που λειτουργεί μέχρι και σήμερα από  Δανούς μαθητές του. Έχοντας ως βασικό γνώμονα ότι ο Καραγκιόζης είναι δημιούργημα του λαού, ο Σπαθάρης γνώριζε καλά ότι κάθε λαός » φέρει» τον δικό του Καραγκιόζη. Μελετώντας λοιπόν τα παραμύθια και τους μύθους της Δανίας ανακάλυψε τον ήρωα που θα αποτελούσε το Δανό » Καραγκιόζη» και συνεχιστή αυτής της μακραίωνης παράδοσης. Για αυτό η σχολή αυτή λειτουργεί μέχρι σήμερα, επειδή στηρίζεται αποκλειστικά στη δική της παράδοση και ιστορία.                                                                            Μέσα λοιπόν από την επίσκεψη μας στο Σπαθάρειο Μουσείο κατάλαβα το πάθος και την αγάπη που έτρεφε ο Ευγένιος Σπαθάρης για τον λαϊκό ήρωα του, μία αγάπη που μεταλαμπάδευσε και στα παιδιά του,τα οποία  φροντίζουν, ο καθένας με τον δικό του τρόπο , στη συνέχιση αυτής της μακραίωνης τόσο οικογενειακής όσο και πολιτιστικής παράδοσης. Η ξενάγηση μας στο μουσείο μου προξένησε την επιθυμία να μάθω όσα περισσότερα μπορώ για την ιστορία του Καραγκιόζη.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s