Καραγκιόζης ο Φτωχοπρόδρομος.

Ι. Μ . Χατζηφώτης, Καραγκιόζης ο φτωχοπρόδρομος. σελ144. Διαθέτει εικονογραφικό υλικό με φιγούρες από τα θέατρα Σκιών.

Το βιβλίο που διάβασα εγώ αναφέρεται στην βυζαντινή καταγωγή, τη γέννηση και τη διαμόρφωση του Ρωμέικου Καραγκιόζη. Ξεκινάει με την άποψη του Πετρόπουλου η οποία είναι ατεκμηρίωτη, λανθασμένη και άδικη. Ο Πετρόπουλος πιστεύει ότι το ελληνικό Θέατρο Σκιών κατάγεται από τον τουρκικό Καραγκιόζη. Επίσης πιστεύει ότι το ελληνικό Θέατρο Σκιών ξεπηδάει ακόμα και στις λεπτομέρειές του, από τον τουρκικό Καραγκιόζη, δίνοντας ένα αποτέλεσμα πολύ υποδεέστερο. Ο ελληνικός Καραγκιόζης είναι μια περιφερειακή μορφή του τουρκικού Καραγκιόζη. Έπειτα ο συγγραφέας Ι. Μ. Χατζηφώτης αναφέρει πως ο Καραγκιόζης προβάλει έναν χαρακτήρα ψωμοζήτη. Η λέξη ψωμί ακούγεται στις ελληνικές κωμωδίες του ελληνικού λαϊκού Θεάτρου Σκιών, όσο και το όνομα του Καραγκιόζη. Το 1977 ζητήθηκε από τον Αστερινό να γράψει ένα άρθρο για τον Βυζαντινό Φτωχοπρόδρομο και έκανε τον παραλληλισμό ανάμεσα στον Καραγκιόζη και τον «φιλολογικό ήρωα» των προδρομικών ποιημάτων του 12ου αιώνα. Τα προδρομικά ή φτωχοπροδρομικά ποιήματα είναι ένας κύκλος ποιημάτων στην πρώιμη περίοδο της νεοελληνικής λογοτεχνίας.Αποδίδονται συνήθως στον Βυζαντινό λόγιο του 12ου αιώνα μ.Χ. Θεόδωρου Προδρόμου. Αυτά τα ποιήματα παρουσιάζουν ξεχωριστό ενδιαφέρον γιατί παίρνουμε στοιχεία γλωσσικά, λαογραφικά και κοινωνικά και διαγράφεται ολοζώντανη η μορφή του ποιητή τους. Με βάση αυτό βλέπουμε και τι μπορεί να σημαίνει ο τίτλος του βιβλίου. Ή είναι το όνομα του ποιητή ή δηλώνει την κατάσταση και την τάξη του Καραγκιόζη. Δηλώνει τον καθυστερημένο και τον κακόμοιρο, που βρισκόταν σε μεγάλη ένδεια και μιλούσε για την πείνα του. Στη συνέχεια ο συγγραφέας κάνει λόγο για τις βυζαντινές επιδράσεις και τα κοινά στοιχεία με το ελληνικό μιμόδραμα. Τα κοινά στοιχεία βρίσκονται στο όνομα του Καραγκιόζη και στο όνομα στο όνομα του κορυφαίου θεατρίνου της βυζαντινής περιόδου που είναι ο Καράμαλλος. Ένα ακόμη κοινό στοιχείο είναι τα ρούχα του Καραγκιόζη που είναι κουρέλια που θυμίζουν την αμφίεση των αρχαίων μίμων με ξυρισμένο κεφάλι. Και ένα τελευταίο κοινό στοιχείο ήταν οι επαγγελματικές μεταμορφώσεις. Ο Καραγκιόζης επηρεάστηκε από το Βυζάντιο στην αρχιτεκτονική του στην μουσική και στην ενδυμασία. Οι θεατές είχαν την απαίτηση να ακούσουνε τραγούδια. Στα ηρωικά έργα δεν γινόταν να παράσταση χωρίς να υπήρχε τραγούδι. Η Ορθοδοξία από την μεριά της πέρασε στον Καραγκιόζη τις εκκλησίες και τους κληρικούς της στον Καραγκιόζη. Ο Ι. Μ. Χατζηφώτης μας λέει πως ο Καραγκιόζης παιζόταν στην Αυλή του Αλή πασά όχι για ψυχαγωγικό θέμα αλλά για μυστηριακή λειτουργία, σαν αυτή που παίζονταν στους τεκέδες. Έστω κι έτσι να ήταν ο Καραγκιόζης έχει από μόνος του ψυχαγωγικό χαρακτήρα, γιατί είναι ψυχαγωγικό – μιμικό θέατρο και ανήκει στο κωμικό είδος. Στα Γιάννενα δέχτηκε επίδραση από τις θρησκευτικές παραδόσεις των Μπεκτασίδων αλλά αυτό δεν εμπόδισε τον ψυχαγωγικό χαρακτήρα του, γιατί οι Έλληνες Καραγκιοζοπαίχτες δεν γινόταν να μη διασκεδάσουν όταν έπαιζαν. Οι μορφές του ελληνικού Θεάτρου Σκιών έχουν μια λιτότητα και οι λεπτομέρειες είναι μόνο οι απαραίτητες. Οι διάφοροι τύποι ξεχωρίζουν απόλυτα ο ένας από τον άλλον. Ο Καραγκιόζης είναι ο γνήσιος θεατρικός εκπρόσωπος της λαϊκής ψυχής. Τέλος όταν ο Ι. Μ. Χατζηφώτης έγραψε μία κωμωδία για τον Καραγκιόζη τον Φτωχοπρόδρομο, ο Δημήτρης Μόλας την έπαιξε στις 31 Δεκεμβρίου 1979 και το αποτέλεσμα ήταν να συγκεντρώσει αξιόλογους ανθρώπους των γραμμάτων. Η προσπάθεια του συγκίνησε τους καλλιτέχνες.700 Παπαχρυσοστόμου Φωτεινή.

Advertisements

One thought on “Καραγκιόζης ο Φτωχοπρόδρομος.”

  1. Ωραίο το κείμενό σου Φωτεινή. Μπράβο. Όμως, όλο είναι σε μια παράγραφο. Άρα, χώρισέ το σε παραγράφους, ώστε να αναδεικνύονται τα επί μέρους θέματα. Ακόμη, αυτό που λες για τον Πετρόπουλο: το λες εσύ ή ο Χατζηφώτης; Θέλει λίγο διευκρίνηση η θέση του Χατζηφώτη σε σχέση με την άποψη του Πετρόπουλου. Ακόμη, ποιο είναι αυτό το άρθρο για τον Αστερινό που αναφέρεις; Αν θέλουμε να το διαβάσουμε πώς θα το αναζητήσουμε; Γενικότερα, δες και πάλι τη σύνδεση των προτάσεων, ώστε να υπάρχει ειρμός και διευκρίνησε θέματα όπως: «Η Ορθοδοξία από την μεριά της πέρασε στον Καραγκιόζη τις εκκλησίες και τους κληρικούς της στον Καραγκιόζη. ». Τί σημαίνει αυτό; Κάνε το πιο σαφές.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s