Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΤΟΥ Δ. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ

 

Ο Διονύσης Σαββόπουλος για τον Καραγκιόζη

 

Η σχέση του Διονύση Σαββόπουλου με το Θέατρο Σκιών είναι γνωστή, τόσο από τις παραστάσεις του στη δεκαετία του ’70 και τη συνεργασία του με τον Ευγένιο Σπαθάρη αλλά και αργότερα, μέχρι τις μέρες μας, με τον καραγκιοζοπαίχτη Άθω Δανέλλη, όσο και από ένα πλήθος συνεντεύξεων κυρίως εκείνης της περιόδου. Και βεβαίως, από το τραγούδι Σαν τον Καραγκιόζη που ηχογραφήθηκε για πρώτη φορά ζωντανά στο Κύτταρο και εντάχθηκε λίγο αργότερα στο δίσκο 10 Χρόνια κομμάτια (1975), και από τότε δε λείπει ποτέ από τις ζωντανές εμφανίσεις του τραγουδοποιού.   Σε μία συνέντευξη στον Περικλή Γρίβα που δημοσιεύτηκε το 1978 στο τεύχος 34-35 του περιοδικού “Θεατρικά” με αφορμή την εργασία του πάνω στους Αχαρνής του Αριστοφάνη, ο Διονύσης Σαββόπουλος περιγράφει τη σχέση του με το Θέατρο Σκιών, τον Καραγκιόζη, και βεβαίως τον Ευγένιο Σπαθάρη. Ο Καραγκιόζης υπάρχει απ’ τις τρύπες του «Πραγματικά ο Καραγκιόζης πολύ με γοητεύει, αν και ξεθωριασμένος πια, πεσμένος. Θα ήθελα να ζούσα τότε στην ακμή του, λαχείο θα την έκανα. Τότε ο κόσμος όλος εδώ, πλούσιος ή φτωχός, ανατολίτης πάντως, αλλιώτικος κόσμος, περιφρονιότανε από τους ψαλιδόκολους, έτσι τους λέγανε, κάτι Ευρωπαίος εκεί κάτι τσιράκια που είχανε τα πόστα κι όλος ο λαός ήτανε εξόριστος μέσα στην ίδια του την χώρα και ήταν ο Καραγκιόζης μεγάλη λαϊκή κατάκτηση, παρηγορούσε μάλιστα και ανθρώπους παραλήδες, διότι τότε λόγω αυτής της κατάστασης και οι πλούσιοι δικοί μας άνθρωποι ήταν. Αν ζούσα τότε θα ήθελα να ήμουν καραγκιοζοπαίχτης, ή έστω στην κομπανία. Ή μάλλον όχι δεν είμαι σίγουρος, αλλά μ’ αρέσει να το σκέπτομαι έτσι, να το σκαλίζω, δεδομένου ότι αυτή η εποχή μπορεί να ξανάρθει, και μάλιστα πιο πλούσια γιατί θα προστεθούν και τα καλά στοιχεία της δικής μας, της τωρινής εποχής. Δεν πρέπει σου φαίνεται παράξενη μια τέτοια εποχή, γιατί αν πραγματικά σ’ επηρεάζει ο Καραγκιόζης δεν μπορείς να αποφύγεις μια τέτοια σκέψη, εκεί σε οδηγεί η λογική του που είναι σαν να λέει «εγώ πάντα εδώ θάμαι…».   Αυτή η φιγούρα του η διάτρητη αντέχει. Ο Καραγκιόζης υπάρχει απ’ τις τρύπες του. Το φως περνάει μέσ’ απ’ τις τρύπες του και τον γράφει πάνω στο σεντόνι. Χωρίς τις τρύπες του δεν θα φαινόταν παρά μια μουτζούρα. Ακόμα και σήμερα που για λόγους ευκολίας δεν τον φτιάχνουν τρυπητό, αλλά διάφανο από πλαστικό, πάλι κάτι ανάλογο είναι. Το ότι η εποχή μας είναι εποχή του νάιλον δεν είναι κακό. Πάλι περνάει το φως, αρκεί να το δεις έτσι. Προσπάθησα να το πω τότε το ’73 όταν ανέβασα με τον Σπαθάρη, τον Παπαστάθη και τον Κυριτσόπουλο τον «Θίασο σκιών» στο Κύτταρο της οδού Ηπείρου. Δουλέψαμε με κείνο το σλόγκαν μου «δεν έχω ήχο δεν έχω υλικό». Είχαμε καραγκιόζη, κομμάτια από φιλμ του Μαδρά ξαναδουλεμένα στην τρικέζα μαζί με καινούργια, και επίσης τραγούδια. Αλλά ο κόσμος δεν ενδιαφέρθηκε και πολύ, μόνο η Λογοκρισία ενδιαφέρθηκε. Με κάλεσαν απ’ το τμήμα  πνευματική ς  κίνησης στην Μεσογείων και ζητούσαν εξηγήσεις. Τραβιόμασταν με τον Παπαστάθη μια στην Ασφάλεια μια στην Προεδρία. Μας ζήτησαν να τους πάμε τις ταινίες του Μαδρά, τα κείμενα του Καραγκιόζη, τα τραγούδια, δεν βγάζαν άκρη ωστόσο επέμεναν. Στο τέλος όπως πάντα τους ζούρλαναν με την πολυλογία, είδαν κι αποείδαν μας άφησαν και παίξαμε. Δεν είχαμε όμως και τόσο κόσμο. Αυτά που δείχναμε ταίριαζαν βέβαια με το κλίμα, α λλά το κοινό δεν ήθελε να το δει έτσι, βρισκόταν σε μία έξαψη, ήταν εκείνη η φοβερή χρονιά με το Πολυτεχνείο, Ιωαννίδης μετά, προτιμούσαν άλλες μπουάτ με ηρωικό τόνο να πούμε, παρά εκείνο το χλωμό σώου στο Κύτταρο.  Από εκείνη τη δουλειά δεν έχω τίποτε, όλα είχαν γίνει  με πολύ αυτοσχεδιασμό και γρήγορα και δεν τα γράψαμε πουθενά. Έμεινε μόνο το τραγούδι «Σαν τον  Καραγκιόζη» και κομμάτια του φιλμ που όμως δεν θυμάμαι ούτε που μπαίναν ούτε τι λέγαμε πριν ή μετά. Φέτος στον «Ρήγα» σ’ εκείνο το υπόγειο, είχα καθίσει να ξεκουραστώ λίγο απ’ την πρόβα που σε μια δόση, επειδή ερχόταν πρεμιέρα, συνεχιζόταν επί ένα μερόνυχτο κι εγώ  πια ούτε ένιωθα ούτε καταλάβαινα, κι ανέβηκε ο Σπαθάρης κι έστηνε τον μπερντέ και μίλαγε αυτός από πάνω κι εγώ από κάτω και αισθάνθηκα ξαφνικά σα να έβλεπα τις ψυχές μας στον Άδη, την δική μου και του Ευγένιου, να μιμούνται τα ίδια τα λόγια που λέγαμε! Μου φάνηκε τρομερά κωμική παραίσθηση.   Οι ψυχές αφού δεν έχουν σώμα δεν έχουν ούτε επιθυμίες ούτε σχέδια, γι’ αυτό τα δικά μας λόγια, τα καθημερινά τα τετριμμένα, λεγμένα απ’ αυτές δεν είναι πια σκλαβωτικά, παίρνουν άλλη διάσταση, σημαίνουν άλλο πράγμα πολύ ανώτερο, φτιαγμένο όμως με δικά μας υλικά. Αυτό είναι για μένα ο Καραγκιόζης. Μια αργή φιγούρα από ένα βασίλειο σκιών που μιμείται τα λόγια και τα καμώματά μας με αποτέλεσμα αυτά τα ίδια να φαίνονται πια σαν σενάριο θείου δράματος. Πουθενά αλλού η καθημερινή ζωή δεν αποκτά τέτοια φωτοχυσία όσο πάνω στο πανί. Σκέφτηκα τότε να φτιάξω μια κωμική όπερα μ’ αυτό το πανί του θανάτου, να την παίξει ο Σπαθάρης. Μπορεί να το κάνω».

Advertisements

3 σχόλια στο Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΤΟΥ Δ. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ

  1. Επιτέλους, ανέβηκε το κείμενο περί Σαββόπουλου και Καραγκιόζη. Εύγε.

    Μόνο μια παράκληση: όταν παίρνουμε από κάπου ένα κείμενο και το μεταφέρουμε αυτούσιο 1) τηρούμε τη μορφή του με τις παραγράφους και τη στίξη (εκτός εάν έχει λάθη) και 2) αναφέρουμε, πάντοτε, την πηγή του κειμένου με όνομα συντάκτη, περιοδικό ή σύνδεσμο. Εάν το έχουμε πάρει από διαδίκτυο ο σύνδεσμος είναι, δεοντολογικά, αναγκαίος. Αλλιώς, είναι σα να το έχουμε γράψει εμείς!

    Μου αρέσει!

  2. Ωραία! Την πληροφορία της πηγής μπορούμε να την τοποθετήσουμε μέσα στην ανάρτησή μας, επιλέγοντας EDIT. Στο τέλος του κειμένου βάζουμε την ένδειξη: Πηγή και ακολουθεί συγγραφέας ή άλλη αναφορά, όπως σύνδεσμος. Αφού κάνουμε τις αλλαγές που θέλουμε πατάμε το UPDATE και είμαστε μια χαρά.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s